NIEUWS
Herdenking bij het Monument Papuastrijders
geplaatst 1 oktober 2014 bijgewerkt 6 okt 2014
 
Dit is een Monument voor de Papua’s die de Nederlandse strijdkrachten op Nieuw-Guinea in de jaren 1942-‘62 actief ondersteunden.
 
Twee en vijftig jaar geleden droeg Nederland het bestuur van Nederlands Nieuw-Guinea over aan de Verenigde Naties. Zo kwam er een einde aan een onrustige periode die dreigde te escaleren in een oorlog met IndonesiŽ. En hiermee eindigde ook de Nederlandse aanwezigheid in Zuid-Oost AziŽ die sinds eind zestiende eeuw had geduurd.
 
TOESPRAAK  PAPUAMONUMENT BRONBEEK 1 oktober 2014
van voorzitter van #De Vereniging Nederlands Nieuw-Guinea Militairen 1945-1962 (VNNGM),  dhr. C. Aarts
 
Veteranen, dames en heren.
 
Nadat Nederland zich bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in september 1939 neutraal had verklaard en Duitsland in mei 1940 Nederland toch binnen viel verklaarden wij op 7 december 1941 de oorlog aan Japan. Vanaf januari veroverde de Japanners in drie maanden tijd heel Oost-AziŽ. Na een periode waarin o.a. schout bij nacht Karel Doorman in februari 1942 met zijn eskader werd verslagen in de Java zee gaven de Nederlandse strijdkrachten zich in maart 1942 over en werd heel Nederlands IndiŽ onder Japans bestuur geplaatst. In die tijd werden veel Europese bevolkingsgroepen in Japanse kampen geÔnterneerd en een vreselijke tijd volgde. Veel doden door ondervoeding, ziekten en standrechtelijke executies. Ondertussen ontwikkelde zich bij veel IndonesiŽrs een sterk nationalistisch gevoel. Maar de Japanners stonden negatief tegenover een onafhankelijk IndonesiŽ. Op 15 augustus 1945 capituleerde Japan en twee dagen later, op 17 augustus riep Soekarno de Republiek IndonesiŽ uit.
 
De Nederlandse regering was even niet bij machte om troepen naar IndonesiŽ te sturen om het koloniale gezag te herstellen. Dat bleef nog in handen van de achtergebleven Japanners. Ondertussen roerden zich de nationalisten en kregen controle over grote delen van Java en Sumatra. Er waren beloftes gedaan over autonomie in een radiotoespraak op 17 december 1942 door koningin Wilhelmina. Maar het idee IndiŽ los te moeten laten was voor veel Nederlanders een schok. Uiteindelijk accepteerde Nederland, onder internationale druk, op 27 december 1949 de onafhankelijkheid van IndonesiŽ. Nieuw-Guinea bleef buiten deze afspraak. Een trieste periode uit onze vaderlandse geschiedenis werd afgesloten. Maar jaren later diende zich een nieuwe aan. In 1959 nam het kabinet de Quay een wet aan die het mogelijk maakte Nederlandse militairen naar overzeese gebiedsdelen uit te zenden. Deze wet werd mede ingegeven met het oog op uitzending van dienstplichtigen naar Nieuw-Guinea. Want IndonesiŽ voegde aan zijn dreigementen en acties tegen Nederland ook acties op grondgebied van Nieuw - Guinea toe. Parachutisten werden gedropt om de inlandse bevolking tegen Nederland op te zetten. Ook werden er pamfletten verspreid en militante radio- uitzendingen verzorgd, gericht op de aanwezige Nederlanders.
 
Als reactie daarop moesten de Nederlandse militairen jacht maken op de infiltranten. Een helse en welhaast onmogelijke opgave in de vaak ondoordringbare en voor ons vijandelijke rimboe. In 1960 besloot het kabinet de Quay dat er tegen de Indonesische agressie extra versterkingen nodig waren en begon met het zenden van Nederlandse dienstplichtigen. Onder het mom van vlagvertoon, maar met militair materieel, werd ook het vliegkampschip Hare Majesteit ‘Karel Doorman’ naar Nieuw Guinea gestuurd maar deze missie draaide uit op een diplomatiek fiasco. Om uiteindelijk bij te dragen aan de verdediging van Nederlands Nieuw-Guinea werd in februari 1961 het Papoea Vrijwilligers Korps opgericht. Het PVK moest fungeren als semimilitaire politie en bestond uit Papoea’s van verschillende volken. Hun commandant was de kolonel der mariniers W.A. van Heuven. Het PVK kreeg ook een eigen uniform dat werd voltooid door de bekende hoed met omhoog gevouwen linkerkant, het kasuarisembleem met pluim en de spreuk: Persevero, ‘Ik volhard’. Als rimboesoldaten, en menigeen van ons heeft dat ervaren, waren de Papoea’s niet te evenaren. Ze kenden de jungle als hun broekzak, waren bikkels en met weinig tevreden. Hun uithoudingsvermogen was ongekend en hun bereidheid uitrustingsstukken te dragen als Nederlandse militairen en doorheen zaten maakten hen tot zeer waardevolle, partners in war’.
 
De PVK'ers waren ook blij en vereerd dat ze hun land mee mochten helpen en konden verdedigen.
En dan overkomt ook hen het ergste wat in een oorlogssituatie kan gebeuren. Er vallen ook bij het PVK dodelijke slachtoffers. Slachtoffers onder een groep collega’s, vrienden, die ons vaak in zeer moeilijke en extreme omstandigheden hebben geholpen en bijgestaan. Geholpen met hun vaardigheden, met hun kennis en met hun aangeboren natuurlijke gaven en kwaliteiten. Ze verloren kameraden en vrienden terwijl ze vrijwillig en onbaatzuchtig meestreden voor een vrij en zelfstandig Nieuw Guinea. Ze zijn twee jaar geleden tijdens een herdenkingsbijeenkomst in het voormalige KLM-hotel op Biak, samen met de 156 omgekomen Nederlandse militairen op waardige wijze herdacht.
En als dan in 1962 het politiek conflict tussen Nederland en IndonesiŽ zich toespitst overleeft het PVK, als onderdeel van de Nederlandse krijgsmacht, dit uiteindelijk niet. Op 1 mei 1963 neemt IndonesiŽ het bestuur over Nieuw Guinea over van de Verenigde Naties en wordt het korps ontbonden. De Papuamilitairen blijven werkeloos achter.
 
In november 1962 hebben dan de laatste Nederlandse militairen Nieuw-Guinea verlaten. Zij verlieten, net als hun voorgangers, dat bijzondere land met allerhande soorten van gevoelens. Blij weg te kunnen? Gefrustreerd om weg te moeten? Met gevoel van weemoed? Met het gevoel iets ondefinieerbaars achter te laten? Iets te gaan missen wat niet benoembaar is? Gevoel laat zich moeilijk in woorden vangen. We waren een ervaring rijker, maar een illusie armer.
 
Maar de geschiedenis leert ook dat, naast alle ellende die de Papoea’s nu hebben, wij hen niet vergeten. En dat stemt tot vreugde en dankbaarheid. Nog steeds, of moet ik zeggen juist nu, steunen veel oud Nieuw-Guinea gangers via instellingen, organisaties, stichtingen, missie en zending met geld en goederen onze vrienden in wat nu West Papua heet.
Veteranen dames en heren. Laat ons op dit moment van bezinning denken aan alle leden van het Papua Vrijwilligers Korps. En laat ons vooral denken aan hen die hun enthousiasme, hun welwillendheid en hun ideaal voor een vrij Nieuw-Guinea met de dood hebben moeten bekopen.
KAMI TIDAK PERNAH LUPA! (Wij vergeten nooit)
 
Dank u wel.
 
# De Vereniging Nederlands Nieuw-Guinea Militairen 1945-1962
# Weblog artikel - Jos van de Konijnenberg Oud Nieuw Guinea veteraan
 
 
◊- Toespraak Commandant Bronbeek M.C. Dulfer herdenking 2013
 
 

 

 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
Stichting Vrienden van Bronbeek
Koninklijk Tehuis voor Oud-militairen en Museum KTOMM Bronbeek    
  
 mail:  svvb@kpnmail.nl
                                                             
SVVB
 
 
 @ SVVB