Herdenking slag in de Java-zee, 27 februari 2014
 
 
* Toespraak: Aoo Dick Harting
 
* Bronbeekbewoners de heren Kamp en Bijl sr. Respectievelijk Adjudant en Sergeant Majoor bd, legden een krans
   namens de bewoners bij het anker van het
Linieschip ‘Waterloo’.   
 
* Bronbeekbewoners de heren Bijl jr. en Van der Meulen beide Adjudant bd, hesen onze driekleur tot halfstok.
 
Toespraak: Aoo Dick Harting

Commandant, bewoners, personeel van Bronbeek en belangstellenden van harte welkom bij deze herdenking.

 

Door uw aanwezigheid geeft u uiting aan uw betrokkenheid bij de gesneuvelden van de slag in de Java-zee.

 

In de eerste plaats wil ik de Commandant, de kolonel Dulfer, bedanken voor de geboden mogelijkheid om als Chef der Equipage van het Commando Zeestrijdkrachten een woord te mogen spreken tijdens deze herdenking.

 

Het is vandaag 72 jaar geleden dat op 27 februari 1942 vele geallieerde marinemensen, waaronder een groot aantal Nederlandse marinemensen het hoogst mogelijke offer voor onze vrijheid hebben gegeven.

 

In de zeeslag die bekend staat als de “slag in de Java zee” en die zich met name toegespitst heeft op 27 en 28 februari 1942 waarbij een geallieerd eskader onder leiding van de schout bij nacht Karel Doorman het moest opnemen tegen een overweldigende Japanse overmacht.
 

Het droevige resultaat van de zeeslag is bekend….. 915 Marinemensen waarvan 220 uit Indië, verloren in heel korte tijd die avond van de 27e februari 1942 hun leven.
 
Sta mij toe u mee te nemen naar het heden en hoe de huidige generatie de slag in de Java zee beleefd.
 
11 augustus 2013 vertrokken wij met Zr. Ms. Amsterdam naar wat later een zeer succesvolle reis zou blijken te zijn richting de west. Gedurende de reis naar Curaçao organiseerde wij aan boord gezamenlijke avonden voorgezeten door onze scheepsdominee, filosoferen op zee noemde we het. De eerste paar avonden waren geen succes.
 
De dominee vroeg mij hoe dat toch kon, met welk onderwerp kunnen wij de jeugd nog boeien? Iets wat uit uw hart komt, waar u een passie voor heeft. Hij vertelde mij zijn enorme interesse in alles wat te maken had met de slag in de Java zee. Enkele jaren geleden had hij ook gesproken tijdens de herdenking in de Kloosterkerk te Den Haag. Uiteindelijk moest de Dominee nog 3 extra avonden organiseren zoveel interesse bestond er voor het onderwerp de slag in de Java zee. Vooral de jeugd toonde veel betrokkenheid bij het wel en wee van de bemanningen van de schepen.
Tijdens onze avonden filosoferen op zee namen we kennis van de heldendaden van het personeel dat betrokken was bij deze zeeslag

Zo ook het relaas van de ondergang van Hr. Ms. De RuijterDe torpedo die Hr. Ms. de Ruijter trof explodeerde ter hoogte van de tandwielkamers met als gevolg een golf brandende olie die het afweerdek direct in brand zetten.

De zich hier bevindende munitie begon direct te exploderen, hetgeen de situatie niet gemakkelijker maakte.

Al spoedig kwam de order van de commandant om het schip te verlaten.

Helaas kon door stroomuitval slechts 1 sloep gestreken worden.

Terwijl een deel van de bemanning zich op de bak verzameld had, in afwachting van het ogenblik dat de B2 sloep gestreken zou worden verscheen de commandant de overste Lacomblé die na even rustig met enkele mensen te hebben gesproken zei;
Jongens tracht je te redden, het schip is verloren en er is niets meer aan te doen, God zij met jullie.
 
De commandant verliet daarna de bak en is nooit meer teruggezien.
 
Maar ook het relaas van een jonge held aan boord van de Hr. Ms. de Ruijter die zich volledig inzette voor de zieken en gewonden.
 

Matroos Moorman, een eenvoudige Indische jongen,…een wees, wiens gedrag van een aandoenlijke trouw heeft getuigd.

Hij is een der nobele figuren van de Slag in de Java-zee, zijn naam en optreden verdienen te worden vermeld als een verheffend, lichtend voorbeeld van dapperheid en onbaatzuchtige naastenliefde.

Matroos Moorman was afkomstig uit het protestants weeshuis te Semarang en kwam als milicien in dienst.
 
Aan boord Hr. Ms. De Ruijter was hij matroos-ziekenverpleger.
 

Zolang de reddingssloep Hr. Ms. De Ruijter nog niet had verlaten, trachtte Moorman in koortsachtige haast gewonden naar de sloep te brengen.

Veel tijd werd hem echter niet gelaten, terwijl hij zelf weigerde om in de reddingssloep te gaan, zolang er nog gewonden aan boord waren.

Hij stond zijn reddingsvest af aan een ander die er geen een had. De commandant beval hem het schip te verlaten, hij verkoos echter om bij zijn gewonden te blijven.

 
Vandaag de dag, 72 jaar later is het voor degenen die het niet hebben meegemaakt, moeilijk voor te stellen onder welke moeilijke omstandigheden er immense offers zijn gebracht
 
Degenen die gered werden uit de Java zee werden afgevoerd in krijgsgevangenschap en er brak voor hen een inktzwarte onmenselijke tijd aan waarin alsnog velen het leven hebben gelaten, pas 3 jaar later zou deze hel tot een einde komen.
 
Vandaag de dag, 72 jaar later zijn wij hier bijeen, bij het anker van Waterloo voor het herdenken van de slachtoffers van de slag in de Java-zee, dit is voor ons een moment van bezinning over de immense offers welke gebracht zijn voor onze vrijheid.
 
Op dit zelfde moment herdenkt ook de Commandant der Zeestrijdkrachten, de Admiraal Borsboom de slachtoffers. Dit doet hij door een krans te leggen op het ereveld in Surabaya.
 

Juist vandaag de dag, 72 jaar na dato zullen wij die het niet hebben meegemaakt, bereid moeten zijn om garant te staan voor die vrijheden……

Juist omdat die vrijheid geen vanzelfsprekendheid is maar een verworvenheid.

 
Dat is onze dure plicht aan hen die wij hier vandaag herdenken..……
Dank u wel.

&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&

 
Zie ook:   Go2War2 Hr. Ms. De Ruyter in Nederlands Oost-Indië
 
foto's Niek Ravensbergen

 

De heren Kamp en Bijl sr. Opperschipper en Sergeant Majoor bd, legden een krans namens de Bronbeekbewoners bij het anker van het Linieschip ‘Waterloo’.
 
De heren Bijl jr. en Van der Meulen beide adjudant bd, hesen onze driekleur tot halfstok.
 

 

 
   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
Stichting Vrienden van Bronbeek
Koninklijk Tehuis voor Oud-militairen en Museum KTOMM Bronbeek 
     
mail: svvb1983@gmail.com
                                                                    
SVVB
 
 
 
 
© SVVB