Tentoonstelling 'WEG TOT HET WESTEN' - een koloniale ontmoeting - opening 12 oktober 2017
geplaatst 18 okt
Een koloniale ontmoeting. Centraal staat het Javaanse vorstendom Mangkoenagaran, dat in 2017 zijn 260 jarige bestaan viert. De expositie belicht drie thema's uit de geschiedenis van Nederland en IndonesiŽ: de eerste kennismaking met Javaanse gamelanmuziek in Nederland en Europa, de invloed van het Westen op de vorstenhoven in Midden-Java en omgekeerd en de ontwikkeling van legioenen ..

foto's gemaakt door Sidonie Refuge

Mangkunegoro VII geschilderd door Isaac Israels in 1922 hangt in het Frans Halsmuseum in Haarlem.
 
Toespraken deze middag van commandant Bronbeek,  kolonel Dulfer, deze keer in het Engels vanwege de gasten; de ambassadeur van de Republiek Indonesie en gevolg.

Andere toespraken van de heer Harijano Roebana die iets vertelde en liet zien over de Javaanse dans waarbij geÔntrigeerd westerse dans. Verder sprak de ambassadeur van de Republiek van IndonesiŽ de heer I Gusta Agung Weska Puja en mevr Madelon Djajadinigrat, hieronder vindt u haar toespraak.

Presentator Niek Ravensbergen
 
Aan het woord mevr Madelon Djajadinigrat:
 
Het is mij een eer dat ik deze tentoonstelling Van Weg tot het Westen over het Mangkunegarase hof en in het bijzonder over de misschien meest pregnante vorsten uit het vroegere Mangkunegarase rijk, mag openen.
   
Allereerst, Om u even in de tijd te plaatsen; de tentoonstelling bestaat uit drie delen: ten eerste de vorst Mangkunegoro IV, die vorst was van 1853-1881. Hierover heeft Willie Adriaans de gegevens aangedragen. Ten tweede: Mangkunegoro VII, die van 1916- tot 1944 regeerde, die heb ik onder mijn hoede gehad en tenslotte het verhaal over het Legioen van de Mangkunegaran als geesteskind van Tristan Broos.
 
De tentoonstelling ‘Weg tot het Westen’ hoopt u iets meer te vertellen dan alleen de sprookjesachtige kant van het Javaanse vorstenleven. Het bijzondere is dat beide vorsten hebben getracht hun horizon te verbreden door te zoeken naar een band met het westen buiten de koloniale context.
De mogelijkheden die het kolonialisme bood, waren echter gering, zeker voor Mangunegoro IV die in een tijd leefde dat hier in Nederland het kolonialisme nog vanzelfsprekend was en geen enkele vraag opriep. Des te meer bijzonder is dat beiden gezocht hebben een brug te slaan tussen het toenmalige traditionele Java en het moderne Europa, in het bijzonder Nederland.
 
Om hier tegenover een stukje Nederlandse geschiedenis te plaatsen:
Nederland werd in de jaren rondom 1850-1870 geregeerd door Koning Willem III; niet de meest progressieve. Hij had grote moeite met Thorbecke. Het cultuurstelsel deed de schatkist bloeien.
Het was Mangkunegoro IV, die getracht heeft zich hier tegen te verzetten. Hij bond de strijd aan met de VOC en trachtte de grond, verhuurd aan Europese planters op te eisen, opdat de opbrengst van de plantages zijn rijk ten goede kwam in plaats van de planters en hun achterban in Den Haag.
Op cultureel gebied was hij aktief en werkte hij samen met de beroemde hofdichter Ranggawarsita.
In 1879 zond hij zijn beide zoons, Kanjeng Pangeran Harijo Gondosiwoijo en Raden Mas Soenarijo naar Europa, onder meer om de Wereldtentoonstelling in Duitsland te bezoeken.
'Cypher MB IV crowned with a Dutch royal crown, surrounded by a garland of oak and laurel'. zie 1)
 
Voor Mangkunegoro VII was deze vorst het grote voorbeeld. De tijden waren echter inmiddels veranderd. We zijn dan inmiddels 46 jaar en twee vorsten verder en midden in de eerste wereldoorlog.
Hij had met een geheel ander Nederland te maken. Hij had het voordeel Nederland van dichtbij te hebben gekend. Als leergierig jongetje had hij al vroeg in zijn hoofd gezet om in Leiden als toehoorder colleges te gaan volgen bij onder meer de bekende Islam deskundige prof. Snouck Hurgronje. Hij kreeg zo waar toestemming van de Nederlands-Indische regering om naar Nederland te gaan. De voorwaarde was wel dat hij een reisverhaal in het Javaans zou schrijven, opdat ook zijn landgenoten kennis zouden maken met de moderne wereld.
Hij heeft dit gedaan en met veel humor. Dankzij de vertaling in het Nederlands van de bibliothecaris van de Astana Mangkunegaran, de heer Husodo is het verhaal in het Nederlands vertaald en bewerkt en ingeleid door Clara Brinkgreve en mijzelf. Het boek komt binnenkort uit in Indonesie, vertaald door Frieda Amran en wel bij de bekende uitgeverij Kompas. Zo kan de tegenwoordige Indonesier kennis maken in wat voor dwaze toestanden een inlander, en nog wel een prins, terecht kon komen op een boot vol met zichzelf ingenomen Nederlandse bestuursambtenaren en zakenmensen.
 
In 1913 vertrekt hij naar Nederland.
Maar op dat moment was er eigenlijk nog geen sprake van dat hij ooit zou kunnen stappen in de voetsporen van Mangku Negoro IV
 
In Nederland maakt hij vele vrienden, Nederlanders en Indonesiers, om toch maar die term te gebruiken. Met de schrijver en dichter Norosoeroto, zoon van de Paku Alam, genieten ze van het studentenleven, gaan ze de hort op, bewerken ze teksten van de dichter Tagore. En als in 1914 de Eerste Wereldoorlog aanbreekt, melden zij zich aan bij opleiding voor officieren en worden ze het veld ingestuurd zonder echter aan gevechtshandelingen deel te hoeven nemen, want die waren er gelukkig niet, althans niet in Nederland.
In 1915 krijgt Soeparto vanuit Nederlands-Indie bericht dat hij terug moet komen en na een bezoek aan koningin Wilhelmina en minister Colijn, stapt hij op de boot.
 
Kortom, om een veel langer verhaal kort te houden, in 1916 wordt Soeparto beŽdigd als
de vorst Mangkunegoro VII.
 
Al gauw verandert er veel aan het hof. Er komen studieclubs, waar Indonesische en Nederlandse, maar ook buitenlandse intellectuelen, bestuursambtenaren, dominees en pastoors en kunstenaar maandelijks bij elkaar komen om over allerlei zaken te discussiŽren.
 
De Mangu, zoals hij in de wandeling genoemd wordt, kreeg tussen beide wereldoorlogen al gauw te maken met een steeds conservatiever beleid, maar hij bleef zijn idealen nastreven, namelijk een samengaan van beide landen, Nederland en Indie op gelijke voet
 
Als middel zag hij een delen en uitwisselen van elkaars cultuur in de brede zin van het woord. Hiertoe organiseerde hij in 1919 een congres, waar vooral veel wetenschappers waren uitgenodigd uit vele landen in Europa, zelfs uit Amerika.
 
Het Java Instituut , waarin de geschiedenis, de literatuur , de godsdienst, kortom de gehele cultuur van Java vastgelegd en bestudeerd kon worden, werd opgericht.
 
In 1937 wordt hij met zijn vrouw en dochter uitgenodigd als gast bij het huwelijk van Prinses Juliana en Prins Bernard. De vorst , verwoed paardenliefhebber, volgde de koets te paard, zijn dochter danste haar dans op muziek vanuit de Astana in Soerakarta, een gewaagd en gelukt experiment voor die tijd.
 
In 1942 wordt ook IndiŽ in de de Tweede Wereldoorlog betrokken. In 1944 sterft hij gedesillusioneerd
 
Kolonel Dulfer, commandant Bronbeek ambassadeur IndonesiŽ de heer I Gusta Agung Weska Puja
-◊-boek: Vorst tussen twee werelden 'Madelon Djajadiningrat'
-◊-MANGKUNEGARAN history  1)
-◊-Biografi Mangkunegara IV (You tube- niet in het Nederlands)
-◊-Kraton Mangkunegara
-◊-Mangkunegara VII dan Modernisasi Budaya Jawa  you tube / engels ondertiteld
-◊-Mangkoenegara IV
Als dichter bleef Mangkoenegara IV beroemd om zijn opus "Wedhatama", waarin hij de "verheven wijsheid" van Java beschrijft. De vorst roemt daarin de traditionele moraal van de Javanen die in een tegenstelling met de meer uitgesproken orthodoxe islamitische zedenleer wordt geplaatst. Mangkoenegara IV werkte samen met Raden Ngabei Ronggawarsita (1802–1873), de laatste van de grote Javaanse hofdichters
 

 
             de heer Harijano Roebana,             www.leineroebana.com En het gedicht van Mangkoenegara IV dat tot lied gemaakt werd;  opus "Wedhatama"
   
   
Opening tentoonstelling Weg tot het Westen:

Opening tentoonstelling door de heer I Gusti Agung Wesaka Puja en de heer Hussein Djajadiningrat
   
Een foto impressie van de opening  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
Stichting Vrienden van Bronbeek
Koninklijk Tehuis voor Oud-militairen en Museum KTOMM Bronbeek 
     
mail: svvb1983@gmail.com

 

SVVB
 
 
@ SVVB